Cải cách kinh tế để có sức chống chịu cao hơn sau Covid-19

Cú sốc mang tên Covid-19 đã làm đảo lộn cuộc sống và khiến nền kinh tế toàn cầu chao đảo. Việt Nam cũng không ngoại lệ và chịu những ảnh hưởng rất tiêu cực từ dịch bệnh Covid-19. Tuy nhiên, với cách điều hành linh hoạt của Chính phủ, sau hơn 1 năm ứng phó với đại dịch, kinh tế Việt Nam đã trụ vững. Dù vậy, thực tiễn cũng nảy sinh những vấn đề tiêu cực cần quan tâm giải quyết để tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.

319 views Link gốc
Trong điều kiện dịch Covid-19, hình thức mua bán trực tiếp giảm mạnh, người tiêu dùng có xu hướng mua bán online nhiều hơn. Ảnh: Bích Nguyên

Dịch bệnh Covid-19 gây tác động đặc biệt dữ dội đến nền kinh tế toàn cầu do các biện pháp y tế và phòng ngừa kết hợp được thực hiện để kiểm soát đại dịch. Các hoạt động kinh tế toàn cầu bị gián đoạn và suy thoái. Tăng trưởng toàn cầu năm 2020 giảm 4,4%. Rất nhiều nước trên thế giới rơi vào tăng trưởng âm.

Trong khủng hoảng Covid-19, Việt Nam đã có những giải pháp ứng phó hiệu quả. Trong đó, Việt Nam đã chuyển nhanh trạng thái để ứng phó với dịch Covid-19 tại những thời điểm quan trọng. Quá trình ứng phó với Covid-19, Việt Nam dần có thêm kinh nghiệm trong kiểm soát dịch và giãn cách xã hội để giảm bớt hệ lụy đối với nền kinh tế. Kết quả nổi bật là năm 2020, Việt Nam đạt mức tăng trưởng 2,91%, là một trong số rất ít các nước trên thế giới có mức tăng trưởng dương. Nền kinh tế vĩ mô ổn định, các nỗ lực cải cách môi trường kinh doanh và đầu tư vẫn đang được triển khai. Kinh tế số và thương mại điện tử được đẩy mạnh.

Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch Covid-19, một số vấn đề kinh tế vẫn hiện hữu đòi hỏi Việt Nam phải có những giải pháp phù hợp và hiệu quả. Đó là sự gián đoạn hoạt động của nhiều ngành kinh tế quan trọng. Trong đó, ngành du lịch sụt giảm nghiêm trọng. Các ngành được cho là hưởng lợi nhiều nhất từ các FTA thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) cũng là các ngành chịu gián đoạn trong bối cảnh Covid-19. Giải ngân vốn đầu tư công chậm. Cùng với đó, ghi nhận tỷ lệ giải ngân thấp ở các lĩnh vực phát triển bền vững (y tế, giáo dục-đào tạo, tài nguyên-môi trường).

Vậy, lối đi nào phù hợp cho kinh tế Việt Nam trong điều kiện dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp trong nước và chưa được kiểm soát trên thế giới? Theo các chuyên gia kinh tế, dịch Covid-19 tạo ra những thách thức lớn cho nền kinh tế, đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục cải cách kinh tế hướng tới tăng trưởng bền vững và có tính chống chịu cao hơn trước những yếu tố bất định, cú sốc tương tự có thể xảy ra trong tương lai. Bà Nguyễn Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng: “Việc thực hiện phát triển bền vững là sự bảo đảm cho tương lai bền vững của nền kinh tế và các chủ thể trong đó. Thực thi cam kết về phát triển bền vững là một bảo đảm cho uy tín của nền kinh tế trong thương mại quốc tế và thu hút đầu tư bền vững. Thực hiện phát triển bền vững cũng là yêu cầu tự thân để doanh nghiệp tồn tại bền vững trong bối cảnh hiện tại và tương lai”.

Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, cần đẩy mạnh cải cách thể chế hơn nữa, từ đó, cắt giảm chi phí do chính sách, tạo thêm không gian kinh tế và động lực đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp. “Tinh thần là phải nỗ lực vượt khó chứ không được “chờ” đến khi hết khủng hoảng” - ông Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhấn mạnh. Bên cạnh ưu tiên hàng đầu là phòng, chống dịch Covid-19, Chính phủ cần cải cách thể chế mạnh mẽ gắn với xu thế mới, tận dụng các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do và làn sóng dịch chuyển đầu tư. Việc thực thi các hiệp định thương mại tự do với các tiêu chuẩn cao hơn và rất nhiều quy định, cam kết về phát triển bền vững như không sử dụng lao động trẻ em, nâng cao dần mức độ bảo vệ môi trường, thúc đẩy đẩy năng lượng tái tạo, ưu tiên các loại hàng hóa/dịch vụ thân thiện môi trường... sẽ tạo ra thách thức và cũng là động lực để nền kinh tế Việt Nam phát triển “khỏe mạnh” hơn.

Cùng với đó, cần đẩy nhanh chuyển đổi nền kinh tế sang kinh tế số. Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam cho biết, quy mô kinh tế số của Việt Nam tăng trưởng khoảng 38% năm 2019 và tăng trưởng khoảng hơn 40% năm 2020, ước tính đạt 12 tỷ USD, trở thành một động lực tăng trưởng lớn đối với nền kinh tế. Dự kiến, kinh tế số Việt Nam sẽ vượt 43 tỉ USD vào năm 2025, tăng trưởng nóng nhất trong các lĩnh vực gồm thương mại đầu tư, du lịch trực tuyến, truyền thông trực tuyến và gọi xe công nghệ.

Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển kinh tế số với số lượng 64 triệu người sử dụng kết nối internet (66% dân số), trong đó, 62 triệu người sử dụng mạng xã hội. Theo thông tin từ Bộ Công thương, số người mua sắm trực tuyến tăng từ 30,4 triệu người năm 2015 lên 39,9 triệu người năm 2018. Mức chi bình quân của một người cho mua sắm trực tuyến cũng tăng từ 160 USD lên 202 USD trong cùng kỳ.

Để phát triển kinh tế số, các chuyên gia cho rằng, cần có bản chiến lược khung để làm nền tảng cho các định hướng và hành lang pháp lý, thể chế cho việc chuyển đổi số. Tạo các điều kiện căn bản để thu hút được nguồn vốn dành cho đầu tư số hóa nền kinh tế, cụ thể là hạ tầng và dịch vụ số. Đổi mới hệ thống giáo dục - đào tạo với việc thay đổi từ cách thức quản lý giáo dục, phương pháp dạy, giáo trình dạy và cả những môn học mới gắn chặt với số hóa. Cùng với đó, cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, cải tiến kỹ thuật, công nghệ sản xuất; cải thiện sự sẵn sàng đối với kỷ nguyên công nghệ số; liên kết chặt chẽ với khu vực FDI. Trước hết, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghệ thông tin - truyền thông và khoa học công nghệ; tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và bất động sản.

Bích Nguyên



5 việc cần làm trước khi bỏ việc

Đại dịch Covid-19 khiến nhiều người lao động muốn tìm kiếm một công việc mới, song mọi người nên có một kế hoạch nghiêm túc trước khi bỏ công việc hiện tại.

Bitcoin bật tăng, vượt 48.000 USD

Sáng nay (19/9), giá Bitcoin tăng vọt vượt ngưỡng hơn 48.000 USD. Giá Bitcoin tăng cũng kéo giá các đồng tiền số khác đi lên.

Doanh nghiệp công nghệ tuyển dụng lượng lớn nhân lực

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến khó lường, Samsung, LG, Foxconn, HCL… vẫn mở các đợt tuyển dụng nhân lực lớn, nhằm đảm bảo đơn hàng và kế hoạch mở rộng sản xuất.

CII huy động trái phiếu để đảo nợ

265 tỷ đồng trong số 500 tỷ đồng trái phiếu trong đợt huy động sắp tới dự kiến sẽ được CII dùng để thanh toán gốc vay tại VPBank.

Học ĐH, Thạc sĩ, mua 2 căn nhà đều vay tiền ‘không trượt’ lần nào, anh chàng trở thành triệu phú ở tuổi 33: Nếu nghe lời khuyên tránh vay nợ, tôi có thể đã phá sản!

Khi vẫn còn nợ sinh viên, anh chàng đã quyết định vay thêm tiền để học Thạc sĩ - trái ngược với lời khuyên "tránh vay nợ bằng mọi giá" của chuyên gia tài chính Dave Ramsey.

Thấy gì từ hai chiến dịch lớn của Thành phố?

HNP - Dịch bệnh Covid-19 xảy ra khiến nhiều việc phải xử lý chưa từng có tiền lệ, các giải pháp được triển khai, được tiếp thu và điều chỉnh thường xuyên, với mục tiêu cao nhất là đảm ...

Chấm dứt khai thác hải sản bất hợp pháp vào cuối năm 2021

Năm 2017, Ủy ban châu Âu (EC) đưa cảnh báo “thẻ vàng” với thủy sản Việt Nam. Sau gần 4 năm, chúng ta đã đạt được một số kết quả, song mục tiêu lớn nhất là gỡ “thẻ vàng” chưa đạt ...

Dự báo GDP cả năm tăng 3,5-4% nếu kiểm soát tốt dịch bệnh trong tháng 9

(KD&BM) - Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, nếu dịch bệnh được kiểm soát tốt trong tháng 9, từ quý IV chuyển sang trạng thái bình thường mới, thì dự báo tăng trưởng GDP ...

Ngân hàng sẽ giảm lãi suất cho người vay mua nhà

Một số ngân hàng cho biết, tùy từng trường hợp, mức giảm sẽ từ 1% - 1,5% so với mức lãi suất đang áp dụng.