Cải cách kinh tế để có sức chống chịu cao hơn sau Covid-19

Cú sốc mang tên Covid-19 đã làm đảo lộn cuộc sống và khiến nền kinh tế toàn cầu chao đảo. Việt Nam cũng không ngoại lệ và chịu những ảnh hưởng rất tiêu cực từ dịch bệnh Covid-19. Tuy nhiên, với cách điều hành linh hoạt của Chính phủ, sau hơn 1 năm ứng phó với đại dịch, kinh tế Việt Nam đã trụ vững. Dù vậy, thực tiễn cũng nảy sinh những vấn đề tiêu cực cần quan tâm giải quyết để tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.

391 views Link gốc
Trong điều kiện dịch Covid-19, hình thức mua bán trực tiếp giảm mạnh, người tiêu dùng có xu hướng mua bán online nhiều hơn. Ảnh: Bích Nguyên

Dịch bệnh Covid-19 gây tác động đặc biệt dữ dội đến nền kinh tế toàn cầu do các biện pháp y tế và phòng ngừa kết hợp được thực hiện để kiểm soát đại dịch. Các hoạt động kinh tế toàn cầu bị gián đoạn và suy thoái. Tăng trưởng toàn cầu năm 2020 giảm 4,4%. Rất nhiều nước trên thế giới rơi vào tăng trưởng âm.

Trong khủng hoảng Covid-19, Việt Nam đã có những giải pháp ứng phó hiệu quả. Trong đó, Việt Nam đã chuyển nhanh trạng thái để ứng phó với dịch Covid-19 tại những thời điểm quan trọng. Quá trình ứng phó với Covid-19, Việt Nam dần có thêm kinh nghiệm trong kiểm soát dịch và giãn cách xã hội để giảm bớt hệ lụy đối với nền kinh tế. Kết quả nổi bật là năm 2020, Việt Nam đạt mức tăng trưởng 2,91%, là một trong số rất ít các nước trên thế giới có mức tăng trưởng dương. Nền kinh tế vĩ mô ổn định, các nỗ lực cải cách môi trường kinh doanh và đầu tư vẫn đang được triển khai. Kinh tế số và thương mại điện tử được đẩy mạnh.

Tuy nhiên, trong bối cảnh dịch Covid-19, một số vấn đề kinh tế vẫn hiện hữu đòi hỏi Việt Nam phải có những giải pháp phù hợp và hiệu quả. Đó là sự gián đoạn hoạt động của nhiều ngành kinh tế quan trọng. Trong đó, ngành du lịch sụt giảm nghiêm trọng. Các ngành được cho là hưởng lợi nhiều nhất từ các FTA thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) cũng là các ngành chịu gián đoạn trong bối cảnh Covid-19. Giải ngân vốn đầu tư công chậm. Cùng với đó, ghi nhận tỷ lệ giải ngân thấp ở các lĩnh vực phát triển bền vững (y tế, giáo dục-đào tạo, tài nguyên-môi trường).

Vậy, lối đi nào phù hợp cho kinh tế Việt Nam trong điều kiện dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp trong nước và chưa được kiểm soát trên thế giới? Theo các chuyên gia kinh tế, dịch Covid-19 tạo ra những thách thức lớn cho nền kinh tế, đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục cải cách kinh tế hướng tới tăng trưởng bền vững và có tính chống chịu cao hơn trước những yếu tố bất định, cú sốc tương tự có thể xảy ra trong tương lai. Bà Nguyễn Thu Trang, Giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng: “Việc thực hiện phát triển bền vững là sự bảo đảm cho tương lai bền vững của nền kinh tế và các chủ thể trong đó. Thực thi cam kết về phát triển bền vững là một bảo đảm cho uy tín của nền kinh tế trong thương mại quốc tế và thu hút đầu tư bền vững. Thực hiện phát triển bền vững cũng là yêu cầu tự thân để doanh nghiệp tồn tại bền vững trong bối cảnh hiện tại và tương lai”.

Các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, cần đẩy mạnh cải cách thể chế hơn nữa, từ đó, cắt giảm chi phí do chính sách, tạo thêm không gian kinh tế và động lực đổi mới sáng tạo cho doanh nghiệp. “Tinh thần là phải nỗ lực vượt khó chứ không được “chờ” đến khi hết khủng hoảng” - ông Nguyễn Anh Dương, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhấn mạnh. Bên cạnh ưu tiên hàng đầu là phòng, chống dịch Covid-19, Chính phủ cần cải cách thể chế mạnh mẽ gắn với xu thế mới, tận dụng các cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do và làn sóng dịch chuyển đầu tư. Việc thực thi các hiệp định thương mại tự do với các tiêu chuẩn cao hơn và rất nhiều quy định, cam kết về phát triển bền vững như không sử dụng lao động trẻ em, nâng cao dần mức độ bảo vệ môi trường, thúc đẩy đẩy năng lượng tái tạo, ưu tiên các loại hàng hóa/dịch vụ thân thiện môi trường... sẽ tạo ra thách thức và cũng là động lực để nền kinh tế Việt Nam phát triển “khỏe mạnh” hơn.

Cùng với đó, cần đẩy nhanh chuyển đổi nền kinh tế sang kinh tế số. Tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam cho biết, quy mô kinh tế số của Việt Nam tăng trưởng khoảng 38% năm 2019 và tăng trưởng khoảng hơn 40% năm 2020, ước tính đạt 12 tỷ USD, trở thành một động lực tăng trưởng lớn đối với nền kinh tế. Dự kiến, kinh tế số Việt Nam sẽ vượt 43 tỉ USD vào năm 2025, tăng trưởng nóng nhất trong các lĩnh vực gồm thương mại đầu tư, du lịch trực tuyến, truyền thông trực tuyến và gọi xe công nghệ.

Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển kinh tế số với số lượng 64 triệu người sử dụng kết nối internet (66% dân số), trong đó, 62 triệu người sử dụng mạng xã hội. Theo thông tin từ Bộ Công thương, số người mua sắm trực tuyến tăng từ 30,4 triệu người năm 2015 lên 39,9 triệu người năm 2018. Mức chi bình quân của một người cho mua sắm trực tuyến cũng tăng từ 160 USD lên 202 USD trong cùng kỳ.

Để phát triển kinh tế số, các chuyên gia cho rằng, cần có bản chiến lược khung để làm nền tảng cho các định hướng và hành lang pháp lý, thể chế cho việc chuyển đổi số. Tạo các điều kiện căn bản để thu hút được nguồn vốn dành cho đầu tư số hóa nền kinh tế, cụ thể là hạ tầng và dịch vụ số. Đổi mới hệ thống giáo dục - đào tạo với việc thay đổi từ cách thức quản lý giáo dục, phương pháp dạy, giáo trình dạy và cả những môn học mới gắn chặt với số hóa. Cùng với đó, cần có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, cải tiến kỹ thuật, công nghệ sản xuất; cải thiện sự sẵn sàng đối với kỷ nguyên công nghệ số; liên kết chặt chẽ với khu vực FDI. Trước hết, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số cho ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghệ thông tin - truyền thông và khoa học công nghệ; tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và bất động sản.

Bích Nguyên



Phát động chương trình tặng sổ BHXH, thẻ BHYT cho người có hoàn cảnh khó khăn năm 2022

HNP - Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa phát động Chương trình Tặng sổ Bảo hiểm xã hội (BHXH), thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT) cho người có hoàn cảnh khó khăn năm 2022 và mang Tết ấm đến với người ...

Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng khảo sát tại Thành ủy Hà Nội

HNP - Chiều 16/11, Đoàn khảo sát của Ban Chỉ đạo tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 23-NQ/TW, ngày 12/3/2003, của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) “về phát huy sức mạnh khối đại ...

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Thị Tuyến chúc mừng Ngành Giáo dục và Đào tạo Thủ đô

HNP - Chiều 15/11, nhân kỷ niệm 40 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2022), Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến đã đến thăm và chúc mừng đội ngũ cán bộ, công ...

Đại hội đại biểu lần thứ VI Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội thành công tốt đẹp

HNP - Trong 2 ngày (14 và 15/11), Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội (HAUFO) tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ VI, nhiệm kỳ 2022-2027, với chủ đề “Chủ động, linh hoạt, sáng ...

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Trạm bơm Yên Nghĩa

HNP - Sáng 15/11, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Mạnh Quyền đã đi kiểm tra và làm việc với các sở, ngành, quận Hà Đông để đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Trạm bơm Yên Nghĩa.  

Hội thi ''Trưởng thôn thân thiện'': Nhiều tiết mục dự thi đặc sắc

HNP - Ngày 15/11, tại huyện Đông Anh, Ban Chỉ đạo phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" thành phố Hà Nội tổ chức Chung khảo Hội thi "Trưởng thôn thân thiện" thành phố Hà ...

Hà Nội tuyên dương các điển hình tiên tiến, nhà giáo mẫu mực

HNP - Tối 14/11, tại Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt - Xô, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm 40 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2022), tuyên dương các điển hình ...

Tập trung hoàn thành các tiêu chí xây dựng huyện Mỹ Đức đạt nông thôn mới trong năm 2022

HNP - Sáng 11/11, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Thị Tuyến, Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình số 04-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội khóa XVII về "Đẩy mạnh thực ...

Khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2022

HNP - Tối 11/11, tại Không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm và phụ cận, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Hội Kiến trúc sư Việt Nam tổ chức khai mạc Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2022. Lễ hội ...